Uitgebrachte adviezen

Het NCad heeft het advies ‘Transitie naar proefdiervrij onderzoek - Over mogelijkheden voor het uitfaseren van dierproeven en het stimuleren van proefdiervrije innovatie’ van het NCad op 15 december 2016 aangeboden aan de staatssecretaris van Economische Zaken Martijn van Dam.  Het NCad heeft het advies opgesteld op verzoek van de staatssecretaris. De vraag was om een afbouwschema van dierproeven op te stellen en de mogelijkheden in kaart te brengen om in 2025 wereldleider proefdiervrije innovaties te zijn.

Voor de transitie naar proefdiervrij onderzoek is het volgens het NCad wel nodig om binnen de vele onderzoeksgebieden die gebruik maken van proefdieren, afscheid te nemen van bestaande denkwijzen en praktijken. Ook moeten de overheid en de samenleving op een andere manier naar risico’s gaan kijken. De transitie naar proefdiervrij onderzoek verloopt niet vanzelf en vraagt om regie en focus. Het NCad adviseert de staatssecretaris die regie te nemen en ook andere ministeries te betrekken voor een rijksbreed samenhangend beleid. Op die manier wordt het dierproefbeleid gekoppeld aan andere beleidskwesties, zoals het innovatie en duurzaamheid. Het NCad doet aanbevelingen binnen een drietal thema’s: Heldere transitiedoelen, Transitiestrategie, en Regie op de transitie.

Alternatieve dodingsmethoden bij proefdieren

In augustus 2016 heeft het NCad het advies 'Alternatieve dodingsmethoden bij proefdieren' aan de staatssecretaris van Economische Zaken gestuurd. In de Europese Richtlijn 2010/63/EU die betrekking heeft op dierproeven in wetenschappelijk onderzoek en onderwijs, zijn methoden opgenomen om proefdieren te doden. Uitgangspunt bij die dodingsmethoden is dat de dieren zo min mogelijk pijn, lijden en angst ervaren. De Europese Richtlijn biedt de mogelijkheid om af te wijken van de opgenomen dodingsmethoden als de alternatieve methode ten minste even humaan geacht wordt. Om een vrijstelling of ontheffing voor toepassing van een alternatieve dodingsmethode aan te vragen, moet de aanvrager deze methode wetenschappelijk onderbouwen. Bij de  Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zijn aanvragen voor vrijstellingen gedaan, maar de NVWA vond in de richtlijn onvoldoende handvatten om te bepalen waar de wetenschappelijke onderbouwing aan moest voldoen. Daarom heeft het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) op verzoek van de staatssecretaris van Economische Zaken Martijn van Dam eind juli 2016 advies uitgebracht over dodingsmethoden die ten minste even humaan zijn als de in de Europese richtlijn opgenomen methoden. Het advies biedt de NVWA handvatten bij de beoordeling van dergelijke alternatieve dodingsmethoden door aan te geven welke elementen een wetenschappelijke motivering moet bevatten.

Proeven met honden en katten

In het advies ‘Proeven met honden en katten’, dat in augustus 2016 werd aangeboden aan de staatssecretaris van EZ, doet het NCad concrete aanbevelingen en geeft het aanknopingspunten om met behoud van kwaliteit van het (fundamenteel wetenschappelijk als wettelijk vereist) onderzoek en onderwijs het gebruik van honden en katten als proefdier te verminderen. Daarnaast gaat het advies ook kort in op mogelijke communicatiestrategieën rond dit onderwerp.

Vier adviezen maart 2016

Eind maart 2016 heeft het NCad vier adviezen aangeboden aan de  staatssecretaris van Economische Zaken, Martijn van Dam. Vanwege verzoeken uit het werkveld zijn de adviezen in overleg met EZ op 17 mei 2016 gepubliceerd op de website van het NCad. Op 9 juni heeft de staatssecretaris de adviezen met zijn beleidsreactie aan de Tweede Kamer gestuurd.

Het gaat om de volgende adviezen:

Herplaatsing van voormalige proefdieren

Advies over herplaatsing van voormalige proefdieren. Gebaseerd op de intrinsieke waarde van het dier moeten niet-humane primaten, honden en katten die in dierproeven worden gebruikt in principe worden herplaatst op een voor hen geschikte locatie tot het eind van hun leven, vindt het NCad (het ‘ja, tenzij’ principe). Om te komen tot een geharmoniseerd en transparant herplaatsingsproces heeft het NCad een raamwerk opgesteld waarin het herplaatsingsproces in algemene zin wordt beschreven. Dit raamwerk is toepasbaar op meerdere diersoorten. Daarnaast zijn Codes of Practice opgesteld die zich specifiek richten op honden, katten, en niet-humane primaten.

Pijn bij proefdieren

Advies over hoe pijn bij proefdieren kan worden voorkomen, herkend en bestreden. Uitgangspunt is dat geen enkel dier onnodig mag lijden. Het advies bevat een Code of Practice (CoP) die onderzoekers, biotechnici en Instanties voor Dierenwelzijn helpt dat in de praktijk te brengen. Bij de CoPhoort een infographic die inzichtelijk maakt wat de aandachtspunten zijn bij het voorkomen, herkennen en bestrijden van pijn bij proefdieren.

Synthesis of Evidence

Advies over de toepassingsmogelijkheden van Synthesis of Evidence (SoE) bij het opzetten van onderzoek met proefdieren. Het advies geeft een beeld over het gebruik van de verschillende mogelijkheden die kunnen worden toegepast in het kader van SoE. Het NCad vindt een zorgvuldig gedocumenteerde SoE in al zijn facetten van groot belang om de kwaliteit van de onderzoeksvragen en de onderzoeksopzet van het proefdieronderzoek te verhogen.

Beheer en benutting gegevens proefdiergebruik en 3V-alternatieven, deel 2

Het tweede deel van het advies over het toegankelijk maken van gegevens over proefdiergebruik en 3V’s als open data. In dit deel heeft het NCad indicatoren benoemd die gezamenlijk een duidelijk en breed beeld geven van ontwikkelingen in proefdiergebruik en de 3V’s. Ook is een bescheiden kosten-baten analyse gemaakt.

Uitgebrachte adviezen oktober 2015

Op 12 oktober 2015 heeft het NCad twee adviezen aangeboden aan de Staatssecretaris van EZ:

Beheer en benutting gegevens proefdiergebruik en 3V-alternatieven, deel 1

Meer openheid en transparantie over dierproeven en de mogelijkheden om die te vervangen, verminderen en verfijnen (3V’s) is van groot belang. Ontsluit daarom alle gegevens over het gebruik van proefdieren en de mogelijkheden van 3V’s. Dat is het advies van het Nationaal Comité adviesdierproevenbeleid (NCad) aan staatssecretaris Dijksma van het ministerie van Economische Zaken. Het NCad staat daarbij een gegevenspakhuis voor ogen waarin alle informatie over dierproeven en 3V’s die bij de overheid beschikbaar is als open data toegankelijk wordt gemaakt .

Dieren in voorraad gedood

Volg de nieuwe technologische ontwikkelingen op de voet en leidt deze in goede banen. Verplicht instellingen om fokcoördinatoren aan te stellen die toezien op de kwaliteit en het gebruik van de toegepaste technologie bij proefdieren. Dat is het advies van het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) aan de staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken. Het NCad geeft in haar advies daarnaast handvatten om een betere afstemming van vraag en aanbod van dieren mogelijk te maken.