In Nederland werden in 2015 ongeveer 40.000 dierproeven uitgevoerd voor onderzoek naar de hersenen en het zenuwstelsel. Een deel van dit neurocognitief onderzoek richt zich op inzicht krijgen in de activiteit van werkende hersenen. Bijvoorbeeld om neurologische processen en stoornissen beter te begrijpen en om nieuwe behandelingen te ontwikkelen.
In dit soort onderzoek worden dieren gemotiveerd om handelingen binnen een bepaalde tijdsinterval herhaald uit te voeren, met beperkte toegang tot water of voedsel. Dat wordt dan gegeven als beloning na het correct uitvoeren van een gedragstaak of handeling.
Deze onderzoeksmethode leidt in de maatschappij en de politiek tot zorgen. De toenmalig staatssecretaris van Economische Zaken verzocht het NCad in 2016 hierover advies uit te brengen. In de adviesvraag verzocht de staatssecretaris om na te gaan of er ruimte is voor verbetering van het dierenwelzijn bij deze methode, dan wel voor het gebruik van alternatieve methoden. Ook werd verzocht een ‘best practice’ voor deze onderzoeksmethoden op te stellen voor Nederland en dit ook in Europees verband onder de aandacht te brengen.
In februari 2018 heeft het NCad het advies 'Motiveren door restrictreren?' uitgebracht. In het advies zijn twee Codes of Practice (CoP's) opgenomen, namelijk ‘Richtlijn vochtrestrictie bij niet-humane primaten’ en ‘Richtlijn vocht- of voedselrestrictie bij knaagdieren’. Daarnaast bevat het advies een zogenaamd raamwerk. Dit is een leidraad voor onderzoek waarin het motiveren van dieren voor het uitvoeren van een gedragstaak vereist is. Het document kan op alle dieren van toepassing zijn. In het raamwerk worden bijvoorbeeld geschikte trainingsmethoden beschreven.