Bij genetisch gemodificeerde knaagdieren worden de teen(koot)knip en oorknip veel gebruikt voor identificatie en genetische karakterisatie. De oor- en teenknip als identificatiemethode bij knaagdieren is echter een veelbesproken onderwerp in het kader van dierenwelzijn. Vooral de teenknip-methode stuit op weerstand.
In 2016 heeft ZonMW in opdracht van de toenmalig minister van Economische Zaken een inventarisatie gemaakt van de toepassing van de teenknip. ZonMW heeft toen verschillende methoden geïdentificeerd die geschikt zijn voor genotypering óf identificatie van proefdieren. Er was toen geen beter alternatief dan de teenknip.
In 2018 heeft de toenmalige minister van LNV het NCad verzocht opnieuw te onderzoeken of het mogelijk is om de teen(koot)knip uit te faseren als identificatiemethode. Voorwaarde was dat er een gelijkwaardig alternatief mogelijk is. In 2020 hebben wij hierover een advies uitgebracht.
Wij geven in dit advies een overzicht van alle bestaande methoden voor identificatie en karakterisatie, en een uiteenzetting van alternatieven. Dit overzicht is eenvoudig te raadplegen om de meest geschikte identificatie en karakterisatiemethoden te kiezen.
Wij pleiten ervoor dat een zorgvuldige weging tussen de beschikbare methoden gemaakt moet worden. Bijvoorbeeld door per onderzoeksopzet deze afweging opnieuw te maken, waarbij aspecten als aantasting van integriteit, aantasting van welzijn en verbeteren van kwaliteit van wetenschap meegenomen zouden moeten worden.
Verder adviseren wij het ministerie van LNV en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OC&W) een concreet project uit te (laten) zetten met de opdracht combinaties van duurzame niet-invasieve identificatie- en karakterisatie-technieken te ontwikkelen. Hierbij dient de integriteit en het welzijn van het dier niet of minimaal te worden aangetast. Daarnaast is meer onderzoek nodig naar innovatieve technieken om dieren te kunnen identificeren en karakteriseren, zoals ‘individuele gezichtsherkenning’ en DNA-isolatie en analysetechnieken.